Svaka priča o vinogradarstvu Crne Gore praktično je nezamisliva bez pomena Kratošije, sorte čiji se vinogradi pominju još u Statutu Budve iz XV vijeka. Riječ je o jednoj od najstarijih autohtonih sorti vinove loze, koju s punim pravom možemo nazvati i „majčinskom“ sortom crnogorskog vinogradarstva, jer je roditelj gotovo 20 autohtonih sorti, među kojima je i Vranac, simbol crnogorskog vina.
Kratošija se danas u svijetu gaji pod različitim nazivima, kao Zinfandel u Americi, Primitivo u Italiji, te Crljenak kaštelanski i Tribidrag u Hrvatskoj. Iako nosi različita imena, riječ je o istom genetskom identitetu. Upravo zato, ova sorta je decenijama bila u centru pažnje svjetske naučne javnosti, ali i šire vinske scene, jer je pitanje njenog porijekla dugo bilo predmet rasprava, istraživanja i različitih interpretacija.
Velika popularnost američkog Zinfandela otvorila je potrebu da se utvrdi njegovo pravo porijeklo, što je dovelo do snažnog međunarodnog interesovanja. Tokom godina, različite zemlje su nastojale da dokažu da upravo na njihovom prostoru leže korijeni ove sorte, pa su se i naučni zaključci mijenjali u skladu sa tada dostupnim podacima. O toj potrazi nijesu pisani samo naučni radovi, već i knjige, snimani dokumentarni filmovi i vođene brojne stručne i popularne rasprave.
Iako su u Crnoj Gori odavno postojali istorijski zapisi o Kratošiji, kao i brojna ampelografska istraživanja koja su ukazivala na njen lokalni karakter i širenje iz ovog područja, ključna potvrda stigla je tek razvojem savremenih genetičkih metoda. Dokaz identičnog DNK profila Kratošije, Zinfandela i Primitiva predstavljao je prekretnicu u razumijevanju ove sorte iz 2008 godine.
Na tim osnovama su dalje razvijena međunarodna istraživanja u kojima je učestvovao i Sektor za razvoj kompanije Plantaže, u saradnji sa renomiranim naučnim institucijama iz Italije i Španije. Ova istraživanja dodatno su potvrdila da Crna Gora predstavlja najvjerovatnije područje porijekla i centar genetske raznolikosti Kratošije.
Poseban značaj ove sorte ogleda se i u njenoj izrazitoj varijabilnosti. U Crnoj Gori je identifikovan veliki broj biotipova Kratošije, što ukazuje na dug kontinuitet njenog gajenja i evolucije upravo na ovom prostoru. Ovakva genetska raznolikost nije samo dokaz istorijskog prisustva sorte, već i vrijedan resurs za budući razvoj vinogradarstva.
Kratošija ima centralnu ulogu u formiranju crnogorskog sortimenta. Kao roditeljska sorta, učestvovala je u nastanku velikog broja autohtonih sorti vinove loze, čime je direktno uticala na oblikovanje vinogradarskog identiteta Crne Gore. Upravo zbog toga, njen značaj prevazilazi okvire jedne sorte i postaje pitanje ukupnog kulturnog i prirodnog nasljeđa.
U širem kontekstu, genetički resursi vinove loze u Crnoj Gori predstavljaju izuzetno bogat i vrijedan fond. Raznovrsnost između autohtonih, odomaćenih i divljih formi vinove loze pruža osnovu za stvaranje novih sorti, unapređenje kvaliteta vina i prilagođavanje klimatskim promjenama. Ovaj potencijal ima značaj ne samo za proizvodnju, već i za nauku, održivi razvoj i pozicioniranje Crne Gore na globalnoj vinskoj mapi.
Kroz sistematska istraživanja, očuvanje genetičkih resursa i razvoj kolekcija vinove loze, Crna Gora danas potvrđuje svoju ulogu ne samo kao čuvar tradicije, već i kao aktivan učesnik u savremenim naučnim i razvojnim tokovima vinogradarstva.
Vina proizvedena od ove sorte imaju karakteristične boje koje se kreću između ljubičasto-crvene i rubin crvene.
Među aromama prepoznajemo i tamno i crveno voće (kupina, crna ribizla, suve šljive i višnje, prezreli nar i katkad začinske note crnog bibera i likorisa (slatki korjen sladić). Na ukusu je punog tijela, srednjih kisjelina i sa baršunastim taninima naročito nakon par godina odležavanja u bačvama i sa dugim začinskim završetkom.
Preporuka za slaganje sa hranom – mesni gulaš, teleći ražnjići, njeguški stek, pečeno povrće (voćnost vina se nadograđuje na zemljane note) katkad i zreli sirevi tipa njeguški sir.
Servira se na temperaturi 15-18C a za optimalnu harmoniju sa balkanskim i mediteranskim jelima.
Kratošija je više od vina-ona je spoj tradicije,istorije i autentičnog ukusa koji traje vjekovima.
Engleska verzija našeg novog sajta je trenutno u izradi.
Dok radovi ne budu završeni, staru verziju sajta na engleskom jeziku možete posjetiti putem linka:
The English version of our new website is currently under development.
In the meantime, you can visit the previous English version of the website using this link:
